Ciasto Marzenka robi duże wrażenie, a technicznie jest prostsze, niż wygląda. Cienkie miodowe blaty, krem z kaszy manny i warstwa czekolady dają efekt porządnego domowego ciasta, które po jednym dniu smakuje jeszcze lepiej niż tuż po złożeniu. To wypiek, który wymaga chwili cierpliwości przy wałkowaniu, ale odwdzięcza się równymi warstwami i bardzo dobrym krojeniem. Najlepiej przygotować je dzień wcześniej, bo właśnie wtedy blaty miękną i całość nabiera właściwej struktury.
Składniki na ciasto Marzenka
Porcja na dużą blaszkę około 24 x 34 cm. Z podanych proporcji wychodzi 5 cienkich blatów i solidna warstwa kremu.
- Na blaty miodowe: 520 g mąki pszennej tortowej
- 150 g masła
- 180 g cukru
- 2 duże jajka
- 3 pełne łyżki miodu
- 1 i 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej
- 3 łyżki śmietany 18%
- 2 łyżki kakao
- szczypta soli
- Na krem z kaszy manny: 1 litr mleka
- 10 łyżek kaszy manny
- 250 g miękkiego masła
- 180 g cukru pudru
- 1 łyżka cukru wanilinowego lub 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
- sok z 1/2 cytryny
- Na polewę: 120 g gorzkiej czekolady
- 80 ml śmietanki 30%
- 20 g masła
- Dodatkowo: papier do pieczenia, odrobina mąki do podsypywania
Przygotowanie ciasta Marzenka krok po kroku
- Przygotować masę na blaty. Do garnka włożyć masło, cukier, miód i szczyptę soli. Podgrzewać na małym ogniu tylko do rozpuszczenia składników. Nie gotować. Zdjąć z palnika, lekko przestudzić, dodać sodę i wymieszać. Masa delikatnie się spieni i rozjaśni — tak ma być.
- Dodać jajka i śmietanę. Gdy masa będzie ciepła, ale nie gorąca, wmieszać jajka i śmietanę. Trzeba zrobić to sprawnie, żeby jajka się nie ścięły. Na końcu wsypać mąkę wymieszaną z kakao i zagnieść gładkie, miękkie ciasto.
- Podzielić i rozwałkować. Ciasto podzielić na 5 równych części. Każdą część rozwałkować cienko, najlepiej od razu na arkuszu papieru do pieczenia, na prostokąt trochę większy niż forma. Nakłuć widelcem w kilku miejscach.
- Upiec blaty. Piekarnik nagrzać do 180°C góra-dół. Każdy blat piec osobno przez 6-8 minut, aż lekko zmatowieje i będzie sprężysty. Nie czekać, aż mocno zbrązowieje, bo przesuszone placki trudniej zmiękną. Zaraz po wyjęciu przyciąć brzegi do wymiaru blaszki, póki są jeszcze miękkie. Ścinki zostawić.
- Ugotować bazę pod krem. Z litra mleka odlać około 200 ml. Resztę zagotować. W odlanym mleku dokładnie rozmieszać kaszę mannę, żeby nie było grudek. Wlać do gotującego się mleka i gotować na małym ogniu przez kilka minut, stale mieszając, aż powstanie bardzo gęsty budyń. Zdjąć z ognia, przykryć folią spożywczą tak, by dotykała powierzchni, i całkowicie wystudzić.
- Utrzeć krem. Miękkie masło utrzeć z cukrem pudrem i wanilią na jasną, puszystą masę. Dodawać po łyżce zimnej kaszy manny, cały czas miksując na średnich obrotach. Na końcu wlać sok z cytryny i krótko zmiksować. Krem powinien być gładki, gęsty i łatwy do rozprowadzania.
- Złożyć ciasto. Dno blaszki lub dużej deski wyłożyć pierwszym blatem. Rozsmarować 1/4 kremu. Przykryć kolejnym blatem i powtarzać, aż powstanie 5 warstw ciasta i 4 warstwy kremu. Ostatni blat lekko docisnąć dłonią lub płaską deską.
- Obciążyć i schłodzić. Na wierzchu położyć arkusz papieru do pieczenia i delikatnie obciążyć ciasto czymś lekkim i równym, na przykład drugą blaszką. Wstawić do lodówki na minimum 12 godzin, najlepiej na 24 godziny.
- Przygotować polewę. Śmietankę podgrzać prawie do wrzenia. Zalać nią posiekaną czekoladę, dodać masło i odczekać minutę. Wymieszać na gładką, błyszczącą polewę. Lekko przestudzić i rozprowadzić po wierzchu ciasta.
- Wykończyć i podać. Ścinki z blatów rozdrobnić i rozsypać na polewie albo zostawić samą gładką taflę czekolady. Ciasto ponownie schłodzić przez 1-2 godziny. Kroić ostrym nożem, przecieranym po każdym kawałku.
Ciasto powinno być elastyczne i dość przyjemne w pracy. Jeśli lekko klei się do dłoni, to normalne. Nie warto dosypywać dużo mąki na siłę, bo po upieczeniu blaty zrobią się zbyt twarde.
Blaty po upieczeniu mogą wydawać się dość twarde. To prawidłowe. Miękną dopiero po przełożeniu kremem i odpoczynku w chłodzie.
To ważny moment. Jeśli baza z kaszy manny będzie choć trochę ciepła, po połączeniu z masłem krem może się zwarzyć albo zrobić zbyt luźny.
Nie warto kroić Marzenki tego samego dnia. Po nocy w lodówce blaty chłoną wilgoć z kremu, stają się miękkie, a warstwy ładnie się stabilizują.
Typowe błędy przy cieście Marzenka
Najczęstszy problem to zbyt twarde blaty po upieczeniu. Dzieje się tak zwykle wtedy, gdy do ciasta trafia za dużo dodatkowej mąki albo placki pieką się za długo. W Marzence blaty mają być cienkie i tylko lekko wypieczone. Po ostygnięciu są sztywne, ale nie powinny być suche jak herbatniki.
Druga sprawa to krem. Kasza manna musi być ugotowana naprawdę gęsto i całkowicie wystudzona. Jeśli zostanie rzadsza, krem zacznie wypływać bokami po złożeniu ciasta. Jeśli będzie ciepła, masa maślana straci strukturę. W razie zwarzenia zwykle pomaga krótkie ogrzanie miski nad parą i ponowne zmiksowanie, ale lepiej od początku pilnować temperatury.
Znaczenie ma też odpoczynek. To nie jest ciasto „na już”. Po kilku godzinach będzie poprawne, ale dopiero po pełnej nocy w lodówce robi się naprawdę dobre. Warstwy miękną równomiernie, a miodowy smak lepiej łączy się z kremem i czekoladą.
Przechowywanie i kiedy ciasto Marzenka smakuje najlepiej
Marzenka bardzo dobrze znosi przechowywanie. W lodówce, szczelnie przykryta, wytrzymuje 4-5 dni bez utraty jakości. Co ważne, przez pierwsze dwa dni zwykle nawet zyskuje na smaku i strukturze, dlatego świetnie sprawdza się na święta, rodzinne spotkania i wypieki robione z wyprzedzeniem.
Najlepiej przechowywać ją w blaszce albo pojemniku z pokrywką, żeby krem nie łapał zapachów z lodówki. Przed podaniem dobrze jest wyjąć ciasto na 15-20 minut, wtedy krem lekko mięknie i smak jest pełniejszy. Krojenie warto robić na zimno, ale podawać już nie lodowato zimne.
To ciasto można też mrozić, choć najlepiej bez polewy albo z polewą bardzo cienką. Po rozmrożeniu w lodówce przez noc nadal trzyma warstwy i dobrze się kroi. Nie warto tylko mrozić go tuż po złożeniu — powinno najpierw dojrzeć.
Warianty i drobne zmiany bez psucia przepisu
Klasyczna wersja z kremem z kaszy manny daje najbardziej charakterystyczny efekt: zwarty, delikatnie maślany i bardzo stabilny. Jeśli jednak ma pojawić się nieco lżejszy profil, część masła można zmniejszyć do 200 g, ale nie mniej. Krem nadal będzie dobry, tylko trochę mniej aksamitny i mniej „stary domowy wypiek”.
Do kremu pasuje odrobina skórki otartej z cytryny, szczególnie jeśli miód jest bardzo słodki i intensywny. Nie warto przesadzać z dodatkami aromatycznymi. Rum, migdały czy mocne ekstrakty łatwo przykrywają smak blatów, a tutaj właśnie miodowo-kakaowa baza powinna zostać na pierwszym planie.
Zamiast polewy czekoladowej można zrobić cienką warstwę kakao wymieszanego z cukrem pudrem i posypać nią wierzch, ale wersja z czekoladą lepiej zabezpiecza ciasto przed wysychaniem. Dobrze działa też dekoracja z drobno zmielonych ścinków blatów — wtedy całość wygląda bardzo klasycznie i nic się nie marnuje.
Wartości odżywcze ciasta Marzenka
To ciasto należy do wypieków sycących i dość treściwych. Jedna porcja, przy podziale na 20 kawałków, to orientacyjnie około 340-390 kcal, w zależności od użytej czekolady i dokładnej ilości kremu na warstwach. W porcji znajduje się też sporo węglowodanów z mąki, cukru i miodu oraz tłuszcz z masła i śmietanki.
Nie jest to deser „lekki”, ale ma jedną dużą zaletę: mały kawałek zwykle w zupełności wystarcza. Dzięki zwartym warstwom i intensywnemu smakowi nie trzeba kroić ogromnych porcji. To jeden z tych wypieków, które dobrze wypadają podane w węższych, eleganckich paskach.