Spróbować powinny ją przede wszystkim osoby, które lubią wyraziste, ale nadal domowe smaki i szukają czegoś więcej niż zwykły krem z warzyw. Zupa krem chrzanowy dobrze sprawdza się zimą, wczesną wiosną i wszędzie tam, gdzie przydaje się porządnie rozgrzewający obiad albo kolacja. Ma przyjemną ostrość, delikatną kremowość i smak, który można łatwo dopasować do własnych upodobań. To nie jest ciężka zupa, ale daje poczucie sytości, zwłaszcza jeśli poda się ją z jajkiem, grzankami albo chrupiącym boczkiem. Przy dobrze dobranych proporcjach chrzan nie dominuje, tylko porządkuje cały smak.
Składniki na zupę krem chrzanowy
Porcja wystarcza na około 4-6 osób, w zależności od dodatków. Najlepiej użyć chrzanu tartego ze słoiczka o prostym składzie, bez zbędnej słodyczy i nadmiaru octu.
- 1,2 l bulionu warzywnego lub drobiowego
- 500 g ziemniaków
- 1 średnia cebula
- 1 por
- 2 ząbki czosnku
- 2 łyżki masła
- 1 łyżka oleju
- 150 ml śmietanki 30% lub 18% do zup
- 3-5 łyżek chrzanu tartego ze słoiczka
- 1 łyżeczka majeranku
- 1 liść laurowy
- 2 ziarna ziela angielskiego
- sól do smaku
- świeżo mielony pieprz do smaku
- 1 łyżeczka soku z cytryny lub 1/2 łyżeczki octu jabłkowego
- opcjonalnie: 1 łyżeczka musztardy sarepskiej
- do podania: jajka na twardo, grzanki, chipsy z boczku, szczypiorek, natka pietruszki, chrzan extra na wierzch
Chrzan zawsze warto dodawać stopniowo. Ten sam przepis potrafi wyjść łagodny albo bardzo ostry, bo dużo zależy od marki i świeżości produktu ze słoiczka.
Przygotowanie zupy krem chrzanowej krok po kroku
- Cebulę obrać i pokroić w kostkę. Pora dokładnie umyć i pokroić w półplasterki, najlepiej tylko jasną i jasnozieloną część. Ziemniaki obrać i pokroić w niedużą kostkę. Czosnek posiekać drobno albo przecisnąć przez praskę.
- W garnku z grubszym dnem rozgrzać masło z olejem. Dodać cebulę i por, lekko posolić, smażyć na średnim ogniu przez 6-8 minut, aż warzywa zmiękną i zaczną pachnieć, ale bez rumienienia. Pod koniec dodać czosnek i mieszać jeszcze około 30 sekund.
- Wsypać ziemniaki, dodać majeranek, liść laurowy i ziele angielskie. Wlać bulion, zagotować, zmniejszyć ogień i gotować pod przykryciem przez 18-22 minuty, aż ziemniaki będą całkiem miękkie.
- Wyjąć liść laurowy i ziele angielskie. Zupę zmiksować blenderem na gładki krem. Jeśli ma być wyjątkowo jedwabista, można przetrzeć ją jeszcze przez sitko, ale przy dobrze ugotowanych ziemniakach zwykle nie ma takiej potrzeby.
- Wlać śmietankę, wymieszać i podgrzewać na małym ogniu, nie dopuszczając do mocnego wrzenia. Dodać najpierw 3 łyżki chrzanu, dokładnie rozmieszać i spróbować. Jeśli smak ma być wyraźniejszy, dołożyć kolejną łyżkę, a potem ewentualnie jeszcze jedną.
- Doprawić solą, pieprzem i sokiem z cytryny. Jeśli zupa wydaje się zbyt płaska, można dodać odrobinę musztardy sarepskiej. Nie chodzi o smak musztardy, tylko o lekkie podbicie ostrości i głębi.
- Gotową zupę podgrzewać jeszcze 2-3 minuty na bardzo małym ogniu. Nie warto jej długo gotować po dodaniu chrzanu, bo zacznie tracić charakter i świeżą ostrość. Podawać od razu, z wybranymi dodatkami.
Ta zupa nie powinna być ani zbyt rzadka, ani tak gęsta jak puree. Jeśli po zmiksowaniu wychodzi zbyt ciężka, wystarczy dolać trochę gorącego bulionu lub wrzątku. Jeżeli jest za lekka, można potrzymać ją chwilę bez przykrycia na małym ogniu albo dorzucić jeden ugotowany ziemniak i ponownie zmiksować.
Najlepszy efekt daje połączenie tłustszego składnika, czyli śmietanki lub masła, z kwaśnym akcentem. Dzięki temu ostrość chrzanu nie gryzie, tylko układa się w pełniejszy smak.
Jak doprawić zupę krem chrzanowy, żeby nie była zbyt ostra
Ile chrzanu dodać do kremu chrzanowego
Najbezpieczniej zacząć od 3 łyżek na podaną ilość płynu. Taka porcja daje smak zauważalny, ale nadal łagodny i przyjazny także dla osób, które nie jadają chrzanu często. Przy 4 łyżkach zupa staje się bardziej zdecydowana, dobra na chłodne dni i do podania z jajkiem. 5 łyżek to już wersja wyraźna, która spodoba się osobom lubiącym konkretną ostrość.
Znaczenie ma też sam rodzaj chrzanu. Tarty korzeń w łagodnej zalewie bywa mniej intensywny niż klasyczny chrzan ze słoiczka. Warto przeczytać skład: jeśli wysoko stoi cukier lub śmietana, smak będzie delikatniejszy. Jeśli w składzie jest głównie chrzan, woda, ocet i sól, ostrość zwykle jest mocniejsza.
Co zrobić, gdy zupa chrzanowa jest za mocna albo za mdła
Gdy zupa wyjdzie za ostra, najłatwiej złagodzić ją dodatkową porcją śmietanki, niewielką ilością gorącego bulionu albo jednym ugotowanym ziemniakiem zmiksowanym razem z całością. Dobrze działa też mała szczypta cukru, ale naprawdę mała, tylko do wyrównania smaku. Nie powinno się dosładzać wyraźnie.
Jeśli z kolei krem wydaje się nijaki, zwykle brakuje jednej z trzech rzeczy: soli, kwasowości albo chrzanu. Najpierw warto dosolić, potem dodać kilka kropel cytryny, a dopiero na końcu kolejną łyżkę chrzanu. Taka kolejność ma sens, bo zbyt szybkie dokładanie ostrości łatwo psuje proporcje.
Dobrze działa też świeżo mielony pieprz, zwłaszcza czarny albo biały. Biały daje bardziej subtelne ciepło i nie przebija smaku tak mocno jak czarny. Majeranek też robi swoje, ale nie należy przesadzać, bo zdominuje delikatniejszy warzywny fundament zupy.
Z czym podawać rozgrzewającą zupę krem chrzanowy
Najlepsze dodatki do podania
Najbardziej klasyczne połączenie to zupa krem chrzanowy z jajkiem na twardo. Połówki lub ćwiartki jajka dobrze przełamują ostrość i sprawiają, że danie staje się bardziej sycące. Bardzo dobrze wypada też chrupiący boczek podsmażony na suchej patelni, zwłaszcza jeśli zupa ma trafić na bardziej konkretny obiad.
Do wersji codziennej wystarczą zwykłe grzanki z chleba na maśle albo kromka dobrego żytniego pieczywa. Jeśli zupa ma wyglądać odświętniej, można dodać kleks gęstej śmietany, szczypiorek i pół łyżeczki chrzanu na środek. Taki kontrast temperatur i faktur robi dużą różnicę.
Warto pamiętać o ziołach. Szczypiorek pasuje tu najlepiej, bo ma świeżość, ale nie odbiera pierwszeństwa chrzanowi. Natka pietruszki też się sprawdza, szczególnie przy bulionie warzywnym. Koperek jest mniej oczywisty, ale w małej ilości również daje przyjemny efekt.
Wartości odżywcze zupy krem chrzanowej
Jedna porcja, przy podziale na 5 części i bez dodatków, to orientacyjnie około 220-280 kcal. Dużo zależy od użytej śmietanki oraz rodzaju bulionu. Ziemniaki odpowiadają tu głównie za sytość i naturalne zagęszczenie, więc nie trzeba sięgać po mąkę ani zasmażkę.
Zupa dostarcza węglowodanów z ziemniaków, niewielkiej ilości białka oraz tłuszczu ze śmietanki i masła. Chrzan wnosi wyrazisty smak przy małej objętości, a przy okazji dobrze współgra z cięższymi dodatkami, przez co całość nie wydaje się tłusta. Jeśli użyje się bulionu warzywnego i lżejszej śmietanki, można uzyskać wersję nieco mniej kaloryczną, nadal kremową i pełną smaku.
Warto zwrócić uwagę na sól, zwłaszcza gdy bulion jest gotowy albo z kostki. W takim przypadku najlepiej doprawiać ostrożnie dopiero pod koniec. Chrzan sam w sobie często zawiera już sól i ocet, dlatego finałowe doprawianie zawsze powinno odbywać się po jego dodaniu.
Przechowywanie i odgrzewanie zupy chrzanowej
Zupę można przechowywać w lodówce przez 2 dni w szczelnie zamkniętym pojemniku. Najlepiej ostudzić ją do temperatury pokojowej i dopiero wtedy schować. Przy dłuższym staniu smak chrzanu lekko łagodnieje, co dla części osób będzie zaletą.
Podczas odgrzewania nie należy doprowadzać jej do gwałtownego wrzenia. Wystarczy mały ogień i częste mieszanie. Jeśli po nocy krem wyraźnie zgęstnieje, warto dolać trochę gorącego bulionu lub wody. Po podgrzaniu dobrze jest jeszcze raz spróbować smaku, bo czasem przydaje się odrobina cytryny albo pół łyżeczki świeżego chrzanu dodane już do talerza.
Mrożenie jest możliwe, ale tylko wtedy, gdy zupa nie była bardzo długo gotowana po dodaniu śmietanki. Po rozmrożeniu może wymagać krótkiego zmiksowania, żeby wróciła do idealnie gładkiej konsystencji. Jeśli planowane jest mrożenie, rozsądnie jest przygotować bazę bez śmietanki i dodać ją dopiero przy końcowym podgrzewaniu.